Thứ năm, 17/06/2021 02:45:48 (GTM +7)

Nhiệm vụ chiến lược, cấp bách của văn nghệ dân tộc thiểu số

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh điều này khi dự khai mạc Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI (nhiệm kỳ 2019-2024) của Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam, sáng 18/11, tại Hà Nội.

Đại hội có sự tham dự của hơn 500 văn nghệ sĩ, nghệ nhân dân tộc ít người hoặc hoạt động trong lĩnh vực văn học nghệ thuật các dân tộc ít người, đại diện một số ban, bộ, ngành Trung ương, các hội văn học nghệ thuật chuyên ngành…

Hiện nay, Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam có hơn 1.000 hội viên, có 40 tổ chức cơ sở Hội và Chi hội của 40 tỉnh, thành trong cả nước thuộc các chuyên ngành: Văn học, Âm nhạc, Múa, Mỹ thuật, Sân khấu- điện ảnh, Nhiếp ảnh, Lý luận-phê bình, Văn nghệ dân gian. Riêng nhiệm kỳ vừa qua, Hội đã thành lập thêm 8 chi hội, kết nạp 135 hội viên.

Qua 5 năm (2014-2019), Báo cáo của Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số đánh giá nhiều tài năng mới ở khắp các vùng miền từ Tây Bắc, Việt Bắc, miền Trung, Tây Nguyên đến Tây Nam Bộ... đã được phát hiện và bổ sung. Số lượng tác phẩm được công bố, xuất bản, triển lãm... ngày càng tăng, trong đó có nhiều tác phẩm được trao tặng giải thưởng của địa phương, khu vực, của Nhà nước và quốc tế. Nhiều văn nghệ sĩ người dân tộc được trao tặng danh hiệu cao quý của Đảng và Nhà nước. Hệ thống tổ chức của Hội được củng cố và phát triển, đặc biệt là sự hình thành và hoạt động của các Chi hội các tỉnh vùng đồng bào dân tộc và miền núi.

Bên cạnh việc chú trọng tổ chức và phối hợp để sưu tầm, bảo tồn, nghiên cứu, phát huy những giá trị truyền thống, Hội đã tập trung cho nhiệm vụ trọng tâm là sáng tạo những giá trị mới về văn học, nghệ thuật của các dân tộc anh em. Sống, hoạt động, làm việc, sáng tạo trong những vùng còn nhiều khó khăn về kinh tế, xã hội, gắn bó máu thịt với đồng bào mình, đội ngũ văn nghệ sĩ là người dân tộc thiểu số và những người hoạt động trên lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật của các dân tộc đã tiếp tục giữ vững vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng văn hóa, văn nghệ của Đảng.

Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam hiện đại đã có những bước trưởng thành đáng tự hào. Đội ngũ văn nghệ sĩ người dân tộc thiểu số, sáng tác về đề tài dân tộc thiểu số xuất hiện khá đông đảo. Hầu hết các tác giả sáng tác văn học, sưu tầm, nghiên cứu văn học dân gian đều ra được sách. Có không ít tác giả xuất bản hơn 10 đầu sách; có hoạ sĩ tổ chức tới gần 10 cuộc triển lãm tranh cá nhân. Nhiều ca sĩ, nhạc sĩ đã xuất bản băng đĩa tác phẩm riêng.

Văn xuôi, thơ dân tộc thiểu số có sự phát triển nhanh về đội ngũ và chất lượng, có bản sắc riêng. Ngày càng nhiều tác giả dân tộc thiểu số có ý thức và quan tâm nhiều hơn việc sáng tác bằng tiếng mẹ đẻ và sáng tác song ngữ.

Hàng trăm công trình sưu tầm, nghiên cứu biên dịch các loại hình văn nghệ dân gian của các dân tộc Tây Nguyên, Chăm, Tày, Nùng, Mường, Thái, Mông... và của nhiều dân tộc khác của các tác giả dân tộc thiểu số được biên soạn rất công phu và có giá trị cao, ra mắt bạn đọc.

Tuy nhiên, lãnh đạo Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam cũng nêu thực tế nhiều ngành nghệ thuật vốn là thế mạnh của văn nghệ dân tộc thiểu số đang bị chững lại. Đơn cử, lĩnh vực mỹ thuật chưa có sự chuyển đổi về chất, nhiều tác phẩm vẫn thể hiện theo lối mòn, ít có sự khám phá đổi mới. Hay múa vốn là bộ môn nghệ thuật đặc sắc và phong phú nhất của các dân tộc vùng cao nhưng không có tác phẩm nào mới, xuất sắc, thiếu hẳn lực lượng biên đạo trẻ. Nhiều diễn viên múa khi lên sân khấu đã sử dụng lẫn lộn trang phục các dân tộc thiểu số hoặc các điệu múa cổ truyền bị cải biên trở thành xa lạ đối với công chúng.

Một số ngành nghệ thuật như điện ảnh, âm nhạc, nghiên cứu lý luận-phê bình… còn thưa thớt tác giả, ít tác phẩm có giá trị, sức lan toả hạn chế và nhất là thiếu lực lượng kế cận.

Đội ngũ văn nghệ sĩ dân tộc thiểu số giữa các vùng miền, giữa các dân tộc còn có sự chênh lệch khá lớn. Có những dân tộc có số văn nghệ sĩ đông, có mặt trên nhiều lĩnh vực nhưng có những dân tộc có số dân không hẳn là ít nhưng lực lượng văn nghệ sĩ còn quá mỏng, thậm chí chưa có.

Văn học nghệ thuật thiểu số còn ít tác phẩm có nội dung tư tưởng và nghệ thuật cao, có chất lượng và sức lan toả về đề tài đổi mới, về phát triển kinh tế xã hội ở vùng miền núi. Chưa có những đột phá trong gìn giữ, phát huy tiếng nói, chữ viết của một số dân tộc.... Vốn sống của các văn nghệ sĩ về thực tiễn vùng dân tộc và miền núi còn khoảng cách, chưa thực sự đi sâu, gắn bó máu thịt với cuộc sống sôi động đang diễn ra ở miền núi và vùng đồng bào các dân tộc.

Nguồn: NXB Chính Trị Quốc Gia Sự Thật

Chia sẻ:

Nguyễn Tất Thành và con đường cứu nước 03/06/2021
Ngày 05/6/1911, tại Bến Nhà Rồng, người thanh niên Việt Nam yêu nước Nguyễn Tất Thành đã lên tàu buôn Đô đốc Latouche Tréville với mong muốn học hỏi những tinh hoa và tiến bộ từ các nước để trở về giúp đỡ, giải phóng đồng bào mình khỏi ách nô lệ của thực dân, đế quốc. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu hành trình tìm đường cứu nước của Văn Ba - Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh. Lựa chọn ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành thể hiện sự tiếp bước của cha anh nhưng đầy sáng tạo và đổi mới. Vào thời điểm đó, không ai biết rằng vận mệnh của dân tộc Việt Nam đã gắn liền với quyết định ra đi của một con người mà lịch sử đã chứng tỏ là sáng suốt và phi thường ấy.
Tổng Bí thư: Cuộc bầu cử sẽ thành công tốt đẹp 23/05/2021
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bày tỏ tin tưởng cuộc bầu cử lần này sẽ thành công tốt đẹp, tạo ra một không khí thật sự là ngày hội của toàn dân, ngày hội lớn của dân tộc ta, của non sông, đất nước ta.
Sức mạnh Việt Nam trong Đại thắng mùa Xuân năm 1975 với công cuộc đổi mới hiện nay 26/04/2021
Đại thắng mùa Xuân năm 1975 là chiến công chói lọi, thắng lợi vẻ vang của sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc - kỷ nguyên: độc lập, thống nhất Tổ quốc. Đại thắng mùa Xuân năm 1975 phản ánh sức mạnh của lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế cao cả, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sức mạnh đó đã và đang là động lực thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc đổi mới hiện nay.